|
FAYDALI
BİLGİLER!
ABS ve Fren Sistemi!
Abs ve
Fren Sistemi
Islak veya kaygan yüzeyli yolda fren yapıldığında
veya beklenmeyen bir engelle karşılaşıldığında
ani frenlemelerde tekerlekler bloke olur.Sürücünün
araç üzerindeki direksiyon hakimiyeti ortadan
kalkarak, araç kaymaya veya savrulmaya başlar. ABS,
bu gibi durumlarda tekerleklerin bloke olmasını
engelleyen sistemdir.
ABS'nin temel amacı, ani frenleme esnasında sürücünün
direksiyon hakimiyetini elinde bulundurmasına
olanak vermesidir. Halk arasında ABS'nin fren
mesafesini kısalttığına ve asıl amacının da
bu olduğuna dair yanlış bilinen bir kanı vardır.
Fren mesafesinin kısaltılması da güvenlik
unsuru olmakla birlikte, ABS'nin ikincil amacıdır.Fakat
unutulmamalıdır ki, ABS her zaman fren mesafesinin
kısalmasını sağlayamayabilir.Çalışma
prensibi: Ani ve sert frenleme yapıldığında,
tekerleklerde bulunan hız sensörleri aracın
kaymaya başladığını tespit ederek, bu durumu
derhal merkezi kontrol ünitesine (elektronik ABS
beyni) aktarır.
ABS beyni, hidolik kontrol ünitesi vasıtası ile
bloke olan bir veya birden fazla tekerleğe
uygulanan fren basıncının artmasına engel olur
veya basıncı azalmaya başlar. Böylece sürücü,
çok kısa sürede direksiyon kontrolünü geri
kazanır ve aracın efektif ve güvenli bir şekilde
yavaşlaması sağlanır.
ABS, kullanıldığı taşıtın kararlılığını,
manevra ve durma yeteneğini artırabilen bir fren
sistemidir. Dört-tekerlek ABS, tekerlek
kilitlenmesini önleyerek, sürücülere acil
frenleme durumlarında kararlılık ve yön kontrolü
sağlamaktadır. İlk kez 1936 yılında Almanya'da
geliştirilen ve patenti alınan ABS, Almanca "antiblockiersystem."
teriminden kısaltılmıştır ve İngilizcesi de
benzer anlamdaki Anti-lock Brake System dir. ABS,
her tekerleğin yakınında dönme hızını algılayarak
tekerleklerin çekiş kaybettiği ve kilitlenmek üzere
olduğunu algılayan sensörlere sahiptir.
Elektronik kontrol ünitesi (ECU- Electronic Kontrol
Unit) bu sinyalleri değerlendirerek, fren basıncını
değiştirmek yoluyla tekerlek kilitlenmesini önleyen
hidrolik kontrol ünitesine (HCU- Hydraulic Kontrol
Unit) komutlar gönderir.
ABS nasıl çalışır?
Sürücü dört-tekerlek ABS 'li bir taşıtın fren
pedalına sertçe bastığında, sistem otomatik
olarak fren basıncını dört tekerlekte düzenleyerek,
tekerlek kilitlenmesini önlemek üzere her tekerleğin
fren basıncını bağımsız olarak ayarlar. ABS,
frenleri saniyede 18 defa kadar pompalayarak, sürücülere
belirli ölçüde yönlendirme yeteneği kazandırmaktadır.
Dört tekerlek ve iki arka tekerlek ABS'lerin farkı
Dört-tekerlek ABS, acil durma koşullarında taşıt
kararlılık ve geliştirilmiş manevra yeteneğini
sürdürmek için tasarlanmıştır. Dört-tekerlek
ABS donatılmış bir taşıtta frenleme sistemi, dört
tekerleğin her birinde tekerlek kilitlenmesini önleyerek,
sürücüye geliştirilmiş yönlendirme kontrolü
sağlamak için frenleme basıncını düzenler.
Arka-tekerlek ABS ise, daha çok kamyonet, minibüs
ve spor taşıtlarda görülmekte ve sadece arka
tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini önlemek için
kullanılmaktadır. Bu sistem sürücüye doğrultu
kararlılığını sürdürmek ve taşıtın arkasının
yanlara kaymasını önlemekte yardımcı olmaktadır.
Arka-tekerlek ABS sistemlerinde ön tekerleklerin hâlâ
tıpkı geleneksel frenlerdeki gibi kilitlenme eğilimi
vardır. Eğer kilitlenme olursa, sürücü fren
pedal basıncını ön tekerleklerin tekrar dönmeye
başlamasına yetecek kadar azaltmalıdır. Böylece
sürücü taşıtı yönlendirebilir.ABS'nin çalıştığı
nasıl anlaşılır?
ABS'lerin çoğunda sistemin etkin hale gelmesi sürücü
tarafından anlaşılabilmektedir. Sürücü mekanik
bir ses duyar ve bazı basınç dalgalanmalarını
veya fren pedalının sertliğinin daha da arttığını
hisseder. Gürültü işitildiğinde veya basınç
dalgalanmaları hissedildiğinde, ayağın fren
pedalında tutulması önemlidir. Sert basınç
uygulamasına devam edilmelidir.ABS ile yapılması
ve yapılmaması gerekenler
Uygun kullanılması halinde dört-tekerlek ABS güvenli
ve etkin bir frenleme sistemidir. Maksimum güvenlik
ve sistemin tüm avantajlarından
yararlanmaları için, sürücülerin ABS
sistemlerinin nasıl çalıştığını doğru
olarak bilmeleri ve uygulamaları gerekmektedir. Bu
kurallar aşağıda sıralanmıştır: Ayağınızı
frenin üzerinde tutun
Yönlendirme yaparken dört-tekerlek ABS'nin uygun
çalışmasını sürdürmek için fren üzerinde
sert ve sürekli basıncı koruyun. Fren pedalı salınımlar
yaparken bile freni pompalamaktan kaçının. Ancak,
arka-tekerlek ABS ile donatılmış taşıtlarda, ön
tekerleklerin geleneksel frenler gibi kilitlenme eğilimi
vardır. Eğer kilitlenme olursa, sürücü taşıtı
yönlendirebilmek için, fren pedal basıncını ön
tekerleklerin tekrar dönmeye başlamasına yetecek
kadar azaltmalıdır. Durmak için yeterli mesafe bırakın
İyi koşullarda öndeki taşıtlar üç saniye, kötü
koşullarda daha fazla süre geriden takip
edilmelidir.
ABS ile sürüş pratiği yapın
ABS çalışırken meydana gelen basınç
dalgalanmalarının nasıl hissedildiğini öğrenin.
Acil frenleme yapmak için boş alanlar ve
parkyerleri uygun olabilir. Aracın kullanım kataloğuna
bakın
ABS ile ilgili ilave sürüş bilgileri için aracın
kataloğuna bakmayı ihmal etmeyin. ABS'li taşıtı
çılgınca kullanmayın
ABS'li taşıt size virajları hızlı dönme, şeritleri
ani değiştirme veya ani manevralar yapma hakkı
vermez.
Bu tür davranışlar ne uygun ne de güvenlidir.
Frenleri pompalamayın
Dört tekerlek ABS'li taşıtlarda freni pompalamak,
sistemi açıp kapatmaktadır. ABS frenleri sizin
yerinize otomatik ve çok daha hızlı oranda
pompalamakta ve iyi yön kontrolü sağlamaktadır.
Dört tekerlek ABS, acil frenleme durumunda sürücünün
yön kontrolü yapmasını sağlar. Yönlendirme sırasında
taşıt tam olarak duruncaya kadar, ayağınızı
fren pedalına sertçe basılı olarak tutun. Ayağınızı
fren pedalından ayırmayın zira bu ABS'yi ayırır.
ABS ile frenleme sırasında yönlendirme yeteneğiniz
olsa bile, taşıtınız kaygan yolda kuru yoldaki
kadar keskin dönemeyebilir. Arka-tekerlek ABS'li taşıt
kullanan sürücüler dikkatli ve sertçe fren
yapmalı ve tekerleklerin kilitlenmeye başladığını
hissettiklerinde, basıncı bir miktar azaltmalıdırlar.
Mekanik gürültüler ve/veya küçük pedal titreşimlerinden
paniklemeyin ABS-donatılmış taşıtla fren
yaparken meydana gelen mekanik gürültüler ve/veya
küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin. Bu koşullar
normaldir ve sürücünün ABS'nin çalıştığını
anlamasını sağlar.ABS genellikle geleneksel
frenlerden daha çabuk durdurur ancak,
fizik kanunlarını değiştiremez
iyi frenleme sağlayabilmektedir. Her ne kadar
genellikle geleneksel sistemlerdeki sert frenlemede
karşılaşılan tehlikeli tekerlek kilitlenmesi
kadar olmasa da, kumlu çakıllı yollarda veya yeni
yağmış kardaki frenlemede durma süreleri daha
uzun olabilir
|
